Zo af en toe spreken wij in onze therapiepraktijk in Vlissingen stellen die een lat relatie vormgeven. Het staat voor Living Apart Together: je deelt je leven intensief met elkaar, maar je woont niet in hetzelfde huis. De vraag die na een tijdje heen en weer pendelen onvermijdelijk opduikt is: “Kunnen we niet beter gaan samenwonen? Dat is praktischer en goedkoper.” Maar hoe weet je of je daar echt klaar voor bent?
Wanneer je twijfelt of een lat relatie voor jullie de beste vorm is, werkt het maken van een scherp onderscheid tussen je relatie (de emotionele verbinding) en je leefsituatie (de praktische woonvorm) vaak verhelderend. Maar wat is de exacte lat relatie betekenis? Wat houdt het in in de praktijk? En wat zijn de belangrijkste lat relatie voordelen en nadelen?
Stel jezelf, voordat je verhuisdozen gaat inpakken, eerst de vraag: hoe doen we het samen? Hoe is ons contact? Zijn we een team of twee eilanden? Pas daarna komt de vraag: wanneer gaan we samenwonen? Of misschien kun je beter happy blijven ‘latten’.
Relatie versus leefsituatie: Het verschil tussen ‘close’ en huisgenoten
Voor het emotionele contact met een ander gebruiken we vaak ruimtelijke woorden zoals ‘dichtbij’, ‘veraf’ of het veelgehoorde ‘close’. We bedoelen dit niet letterlijk, maar als een metafoor voor wat de ander voor je betekent. Hoeveel deel je van je binnenwereld met de ander? Dat bepaalt de plek die iemand inneemt. Bovenaan die onuitgesproken ranking staat je partner of hartsvriend, onderaan staan de vage kennissen.
Voor je leefsituatie zijn exact dezelfde termen van toepassing, alleen neem je ze dán letterlijk. Als je een huis deelt, woon je letterlijk dicht op elkaar.
Er zijn talloze situaties denkbaar waarbij je wel huisgenoten bent, maar in je gevoelsleven mijlenver van elkaar verwijderd staat:
- Studenten of woongroepen: Zij delen de keuken en de badkamer, maar niet hun diepste gevoelsleven.
- Intensieve beroepen: Je zit urenlang opgehokt met een collega en de uitwisseling is intensief, maar deze blijft strikt werkgerelateerd.
- Het ‘zakenhuwelijk’: Levenspartners kunnen onder één dak wonen maar zich emotioneel eenzaam voelen. Als je je binnenwereld niet meer deelt maar nog wel prima de lakens en de hypotheek deelt, ben je goede huisgenoten, maar geen intieme partners.
Wanneer de emotionele verbinding en de leefsituatie wél perfect in elkaars verlengde liggen, ontstaat het klassieke relatie-ideaal. Wie zich emotioneel diep verbonden voelt, wil uiteindelijk vaak ook fysiek dicht bij die ander wonen. Maar de moderne liefde laat zien dat dit niet de enige weg is.
LAT-relaties: Apart en toch samen
De lat relatie laat zien dat het ook anders kan. Hier gaan geliefden een duurzaam verbond aan, zonder dat hun leefomstandigheden direct wijzigen. Ze wonen apart, maar voelen zich in hun hart onvoorwaardelijk met de ander verbonden.
Dit gaat veel verder dan een vrijblijvende verkering. De partners stemmen hun agenda’s op elkaar af, doen gezamenlijke aankopen en dragen zorg voor elkaar. Het enige verschil is dat ze twee adressen aanhouden. Soms wordt dit een ‘weekendhuwelijk’ genoemd. Er zijn zelfs varianten waarbij partners elkaars buren zijn, of samen een groot pand delen waarin ieder zijn eigen privévertrekken (zoals een eigen woon- en badkamer) heeft.
Gedwongen versus bewuste keuzes
Soms wordt een LAT-relatie afgedwongen door externe omstandigheden, zoals werk in het buitenland waarbij het contact tijdelijk via beeldschermen verloopt. Vaak is het echter een weloverwogen, psychologische keuze. Denk aan twee alleenstaande ouders die er bewust voor kiezen om wel liefdespartners te zijn, maar (nog) geen huisgenoten om de rust te bewaren in het samengesteld gezin.
Wanneer is een LAT-relatie een goede optie?
In onze praktijk baseren we ons op de ervaringen van de koppels die bewust kiezen voor deze woonvorm. De hamvraag is altijd: hoe intiem en stabiel is je contact? In de volgende situaties is een LAT-relatie vaak een uitstekend idee:
- Als je elkaar nog maar net kent: Je geeft de relatie de kans om organisch te rijpen voordat je de dynamiek verandert door direct te gaan samenwonen.
- Als je erg gesteld bent op je eigen leefruimte: Je vermijdt talloze grensconflicten en irritaties over de inrichting, leefstijl of persoonlijke gewoontes.
- Als je lange tijd alleen bent geweest: Het inruilen van diep ingesleten patronen kost tijd. Samenwonen vraagt om voortdurend overleg; met een eigen voordeur behoud je je autonomie.
- Als alleenstaande ouders met kinderen: Je wilt voorkomen dat een nieuwe relatie te snel onder druk komt te staan door praktische gezinsperikelen. Pas wanneer je merkt dat je op alle fronten een goed team bent, kun je de stap maken naar een gezamenlijk huishouden.
Wanneer is een LAT-relatie níét geschikt? (De klassieke valkuilen)
Samenwonen dwingt je om de confrontatie aan te gaan. Je kunt elkaar niet meer structureel ontwijken. Je moet leren accepteren dat de ander een eigen handleiding heeft, waardoor je ook jezelf leert relativeren. Niet het ‘kleine ikje’ staat dan voorop, maar het ‘wij’ van het samenzijn. Huisgenoten worden is een prachtige uitdaging om persoonlijk en spiritueel door te groeien.
Stellen die vastlopen in hun lat relatie, stappen vaak in de klassieke valkuil door te denken: “Als we eenmaal samenwonen, dan komt die diepe verbinding vanzelf wel. Bovendien scheelt het een hoop reistijd en geld.”
Onze belangrijkste therapeutische waarschuwing: Fysiek dicht op elkaar wonen betekent absoluut niet dat je je ook emotioneel dicht bij de ander voelt. Sterker nog: als de basis niet stevig is, gaan irritaties over het huishouden de boventoon voeren. Je kunt je in een gezamenlijk bed eenzamer voelen dan toen je nog alleen in je eigen appartement woonde.
Onze relatietips: Verander je relatie, en dán pas je adres
Ons advies aan stellen is altijd: ga eerst na of je in staat bent om samen conflicten op te lossen zonder in destructieve ruzies te vervallen. Laat je elkaar regelmatig merken wat de ander voor je betekent, ook als de eerste verliefdheid voorbij is? Ga bijvoorbeeld eerst eens een aantal weken intensief samen op vakantie om te ervaren hoe het is om 24/7 elkaars ruimte te delen.
In ons boek ‘Verdiep je relatie’ (uitgegeven bij Boom Psychologie) leggen we uit dat een goed gevoel alleen niet voldoende is om een gezamenlijk huishouden te runnen. Je moet in staat zijn de eigenaardigheden van de ander te verdragen en de intieme vriendschap actief te voeden.
Groeien jullie uit elkaar door de afstand of de muren?
Merk je dat de twijfel toeslaat? Dat de afstand van de LAT-relatie zorgt voor verwijdering, of dat het samenwonen juist zorgt voor verstikking en ruzie? Zoek de verandering dan niet direct in een nieuwe verhuizing, maar in de manier waarop jullie met elkaar communiceren.
In ons intensieve twee- of driedaagse relatietherapie-weekend in Vlissingen helpen we jullie om jullie emotionele contact tegen het licht te houden. Hoe staan we ervoor en wat is wijs om te doen?